Poznaj wydarzenia, dawne nazwy i miejsca, które tworzyły historię Świniar.
Daty przy nazwach oznaczają znane zapisy lub okresy używania; nie zawsze wskazują pierwsze nadanie nazwy.
Dokument darowizny dla cystersów opisuje wieś z karczmą i mostem na Widawie, lecz nie wymienia jej nazwy. Późniejsze opracowania łączą ten przekaz ze Świniarami i tzw. Mostem Mikory. To interpretacja, nie bezsporna data założenia osady.
Zobacz źródło ↗W źródłach historycznych miejscowość wymieniono jako Svinar, w związku z komorą celną. Przeprawa przez Widawę miała znaczenie dla ruchu przez okolicę, lecz dokładne położenie komory pozostaje nieustalone. Późniejsze widoki i mapy pozwalają przyjrzeć się temu, jak miejscowość wyglądała wiele wieków później.
Nazwa w tym zapisie: Svinar.
Zobacz źródło ↗Zobacz historyczne mapy Dolnego Śląska ↗ (mapy z XIX i XX wieku)
Widokówka z 1905 roku — przedstawia miejscowość ponad sześć wieków później.
Opracowanie PTTK podaje, że w 1318 roku wzmiankowano pierwotny drewniany kościół św. Jadwigi. Data dotyczy wzmianki, a nie potwierdzonego założenia parafii. Obecny murowany kościół powstał później.
Zobacz źródło ↗Zobacz rycinę kościoła datowaną na 1755 rok ↗ (późniejsze przedstawienie; datowanie do weryfikacji)
Pocztówka z 1905 roku przedstawia późniejszy, murowany kościół.
Jedna ze średniowiecznych form zapisanych w źródłach.
Źródło: Atlas historyczny miast polskich: Wrocław ↗Atlas wymienia tę formę również w latach 1351 i 1359.
Źródło: Atlas historyczny miast polskich: Wrocław ↗Atlas podaje ten zapis także dla lat 1376 i 1425.
Źródło: Atlas historyczny miast polskich: Wrocław ↗Według artykułu Wikipedii Konstanty Damrot przytoczył ten zapis z 1490 roku. Nie sprawdzono jeszcze bezpośrednio cytowanego wydania.
Źródło: Wikipedia: Świniary (Wrocław) ↗Zapis z 1548 roku podawany w artykule Wikipedii; wymaga dodatkowej weryfikacji w źródle historycznym.
Źródło: Wikipedia: Świniary (Wrocław) ↗Niemiecka nazwa miejscowości. Według Wikipedii używano jej od 1666 do 1894 roku; Pałace Śląska potwierdzają nazwę oraz późniejszą zmianę na Weidenhof.
Źródło: Pałace Śląska ↗Według zestawienia historycznego wieś liczyła 433 mieszkańców i 56 domów. Znajdowały się tu dwór, folwark, plebania, dwie szkoły, dwie karczmy i młyn wodny. Wśród mieszkańców byli m.in. kowale, tkacze, gorzelnik, olejarz, piwowar i rzeźnik.
Zobacz źródło ↗Akta nieruchomości określanej jako Kretscham obejmują lata 1816–1874. Nie jest to data założenia karczmy; jej położenie wymaga ustalenia.
Zobacz źródło ↗Opis akt wymienia Freistelle und Kretscham nr 123 (1) w Świniarach oraz właścicielkę Baumhauer z domu Hübner. Lokalizacja nie została ustalona.
Archiwum Państwowe we Wrocławiu · jednostka 39241322
Zobacz oryginalny dokument ↗Dla hrabiego Bernharda zu Stolberga wzniesiono neogotycki pałac, zastępując wcześniejszy dwór. W zestawieniu z tego samego roku odnotowano w Świniarach 483 mieszkańców, 63 domy, dwa folwarki, olejarnię i młyn oraz około 1000 owiec merynosów i 225 sztuk bydła.
Zobacz źródło ↗ · Zestawienie z 1845 roku ↗Późniejszy widok pałacu — nie przedstawia momentu budowy.
Powstała linia kolejowa z Wrocławia do Poznania, która zmieniła komunikację w okolicy. Opracowania różnią się co do otwarcia przystanku w Świniarach: jedne podają 1856, inne 1897 rok. Datę otwarcia samej stacji pozostawiamy do dalszego sprawdzenia.
Zobacz źródło ↗ · Źródło alternatywnej daty ↗Późniejsze pocztówki pokazują dworzec i jego otoczenie.
Do murowanej wieży zbudowanej w 1880 roku dobudowano korpus obecnej świątyni. Historia kościoła jest starsza — źródło podaje wzmiankę o wcześniejszej drewnianej świątyni z 1318 roku.
Zobacz źródło ↗Kościół na późniejszej pocztówce z 1905 roku.
Ogłoszenie z 14 czerwca 1893 roku przewidywało zamknięcie śluz młyna w Weidenhof na czas oczyszczania rzeki. Nazwa Agnesmühle pojawia się w nim osobno i wymaga dalszej identyfikacji.
Zobacz źródło ↗Ogłoszenie z 14 czerwca wyznacza terminy zamykania śluz przy pracach na Widawie.
Treść w tłumaczeniu: Młyn w Weidenhof zamknie śluzy 24 czerwca o godzinie 18; oczyszczanie od Weidenhof do ujścia do Odry odbędzie się 26 i 27 czerwca. Śluzy zostaną otwarte 27 czerwca o godzinie 18.
Oels’er Kreisblatt · 9. strona PDF
Zobacz oryginalny dokument ↗Miejscowość, znana wcześniej jako Schweinern, otrzymała nazwę Weidenhof. Pod tą nazwą pojawia się na przedwojennych pocztówkach przedstawiających m.in. pałac, młyn, restaurację i dworzec.
Nowa nazwa: Weidenhof.
Zobacz źródło ↗Pocztówka z przełomu XIX i XX wieku.
W 1895 roku pałac kupił magistrat Wrocławia; według miejskiego opracowania dwa lata później zaadaptowano go na dom dla rekonwalescentów. Na pocztówkach pojawia się pod nazwą Genesungsheim.
Zobacz źródło ↗ · Wrocław.pl ↗Pocztówka z lat 1915–1920 przedstawia pałac i świątynię.
Na przełomie XIX i XX wieku działała tu Park-Restaurant, którą niektóre przekazy łączą z późniejszą restauracją Zacisze; tożsamość miejsc wymaga potwierdzenia. Przedwojenne pocztówki pokazują lokal i jego ogród; na jednej wymieniono E. Hähnela jako właściciela. Data odnosi się do okresu udokumentowanego na widokach, a nie do ustalonego roku założenia.
Zobacz źródło ↗Pocztówka przedstawiająca restaurację i pałac, około 1900 roku.
Wielowidokowa pocztówka przedstawia pałac, dawną piekarnię przy Zajączkowskiej 47, młyn przy Zarzeczu i restaurację przy Zaziębiu. To zapis kilku miejsc ważnych dla codziennego życia ówczesnych Świniar.
Zobacz źródło ↗Widokówka datowana w Fotopolsce na 1909 rok.
Akta dotyczą handlu towarami mieszanymi prowadzonego przez Therese Simon. Adres sklepu nie jest ustalony.
Zobacz źródło ↗W reklamie z 28 maja E. Hähnel zapraszał szkoły do ogrodu, sali i na trzy łąki zabaw w parku pałacowym. Lokalizacja restauracji wymaga dalszej weryfikacji.
Zobacz źródło ↗E. Hähnel zapraszał nauczycieli z Wrocławia do Parkrestaurant Weidenhof.
Treść w tłumaczeniu: Duży zacieniony ogród, kolumnada, sala i trzy łąki do zabawy w parku pałacowym. Ceny dla szkół obniżone.
Schlesische Schulzeitung, nr 22, s. 476 (14. strona PDF)
Zobacz oryginalny dokument ↗Teczka archiwalna dotyczy atelier fotograficznego w Weidenhof. Zachowana pocztówka pałacu wskazuje Pampucha jako wydawcę.
Zobacz źródło ↗Katalog opisuje pocztówkę pałacu jako wydaną przez Paula Pampucha z Weidenhof; nie przesądza, kto wykonał fotografię.
Ansichtskartenversand Lebbe · opis egzemplarza
Zobacz oryginalny dokument ↗Teczka wywiadowni gospodarczej dotyczy cukierni i restauracji. Adres lokalu pozostaje nieznany.
Zobacz źródło ↗W archiwum są teczki mleczarni Gerharda Hamanna z lat 1928–1931 i Josefa Schützego z lat 1931–1935. Nie ustalono, czy była to ta sama mleczarnia.
Zobacz źródło ↗Wykaz akt wymienia gospodę Franza Krausego w Weidenhof. Nie ustalono jej adresu ani związku z innymi lokalami.
Zobacz źródło ↗W sierpniu 1932 roku czeladnik piekarski Franz Kurfawe z Weidenhof zdał egzamin mistrzowski. Ogłoszenie nie wskazuje adresu piekarni.
Zobacz źródło ↗Izba Rzemieślnicza we Wrocławiu wymienia czeladnika piekarskiego Franza Kurfawego z Weidenhof wśród osób, które w sierpniu 1932 zdały egzamin mistrzowski.
Treść w tłumaczeniu: Zdanie egzaminu dawało prawo do tytułu mistrza oraz szkolenia uczniów. Dokument nie potwierdza adresu jego piekarni.
Schlesiens Handwerk und Gewerbe, s. 499
Zobacz oryginalny dokument ↗Po II wojnie światowej w Świniarach zamieszkali m.in. przesiedleńcy z okolic Lwowa oraz mieszkańcy centralnej Polski. Nowi mieszkańcy tworzyli powojenną społeczność miejscowości.
Zobacz źródło ↗24 sierpnia 1958 roku ustanowiono samodzielną parafię św. Jadwigi w Świniarach.
Zobacz źródło ↗Od 1 stycznia 1973 roku Świniary znalazły się w granicach Wrocławia. Zmianę granic wprowadziło rozporządzenie Rady Ministrów z 30 listopada 1972 roku.
Zobacz źródło ↗Według relacji mieszkańca w latach 90. sklep działał w budynku przy skrzyżowaniu Pęgowskiej i Zalipia. Dawniejsza funkcja i dokładny adres wymagają ustalenia.
Zobacz źródło ↗W nocy z 16 na 17 czerwca pożar poważnie zniszczył opuszczony pałac Stolbergów. Po pożarze pozostały zewnętrzne mury, przypominające o dawnym zespole pałacowo-parkowym.
Zobacz źródło ↗Pałac podczas pożaru, 16 czerwca 2024 roku.
Współczesna nazwa. Według Wikipedii łączy się ją ze świniarzami i służebnym charakterem osady. Konstanty Damrot wymieniał polską nazwę już w 1896 roku.
Źródło: Wikipedia: Świniary (Wrocław) ↗